Po perturbacjach dotyczących posiedzenia Rady Bezpieczeństwa Narodowego przy urzędzie prezydenckim, poświęconego zapoznaniu polityków z zapisami kopii czarnych skrzynek TU-154M i odmowy uczestnictwa w niej Jarosława Kaczyńskiego, Donald Tusk zdecydował, jak rozumiem, w porozumieniu z ministrem Jerzym Millerem o opublikowaniu stenogramu.

Warto przypomnieć, że to otrzymaliśmy od Rosjan jest uwierzytelnioną kopią zapisu tego, co odczytano z rejestratorów samolotu i jest zapisem z samej kabiny. Nie jest to zapis rozmów z pasażerami samolotu poza kabiną, nie jest to również stenogram rozmów załogi samolotu z wieżą – zapis z rejestratora wieży. Poza tym nie wszystkie informacje udało się odczytać.

Co otrzymaliśmy w wyniku tego odczytu? Po pierwsze – piloci mieli pełną świadomość tego, jakie warunki panują na lotnisku. Otrzymali te informacje zarówno od pilota polskiego samolotu JAK-40, jak i od wieży na lotnisku w Smoleńsku. Ta informacja, o mgle, o podstawie chmur, o widoczności, kazała dowódcy samolotu, kpt. Protasiukowi powiedzieć do dyrektora Kazany, który pojawił się w kabinie, że „W tej chwili w tych warunkach, które są obecnie, nie damy rady usiąść. Spróbujemy podejść, zrobić jedno zajście, ale prawdopodobnie nic z tego nie będzie”. Dyrektor Kazana stwierdził, że „Na razie nie ma decyzji prezydenta, co dalej robić.” To nie jest sygnał, że decyzja o tym, że lądować trzeba, była wyrażona wprost, zanim samolot wystartował z Okęcia. I to nie była decyzja pilota. I to jest właśnie ta presja, o której dość niechętnie wspominał pułkownik Edmund Klich. Nie znajdziemy w stenogramie informacji, czy pilot w trakcie lotu otrzymał dyspozycję (czy może propozycję nie do odrzucenia…), aby wylądował.

Kapitan Protasiuk wiedział również, że kilkanaście (kilkadziesiąt?) minut wcześniej próbę dwukrotnego podejścia zrobił rosyjski samolot transportowy Ił-76. I odszedł na inne lotnisko.

Po drugie – wiemy że w kabinie w trakcie samego finalnego podejścia – uwaga! – nie próby, ale podejścia do lądowania – był dowódca sił powietrznych, generał Błasik.

I wtedy już na samym podejściu do lądowania kapitan Protasiuk podchodzi do lądowania. Nie jest to próba, lecz jest to lądowanie za wszelką cenę. Wbrew własnemu stanowisku, które wyjawił kilkanaście minut wcześniej. Świadczy o tym to, że pilot po przekroczeniu bariery 100 metrów (pułap decyzji), przy której powinien zaprzestać lądowania i poderwać maszynę, idzie dalej do lądowania, pomimo sygnałów systemu TAWS, pomimo wyraźnie podawanych wysokości poniżej 100 metrów. Zastanawiający jest brak reakcji pilota w ciągu ostatnich 30 sekund przed katastrofą. Tak, jakby pilot przestał reagować na informacje od naprowadzającego go nawigatora (drugiego pilota?) i na urządzenia. Mam nieodparte wrażenie z zapisu, że pilot szukał ziemi… o czym również wspominał Edmund Klich.

Uwagi końcowe – Rosjanie oskarżani są przez część polskich komentatorów, że nie zamknęli lotniska. Otóż rosyjskie przepisy mówią wyraźnie, że pilot zagranicznego statku powietrznego sam podejmuje decyzję o tym, czy podjąć próbę lądowania. I jeżeli nawet rosyjski dyspozytor popełnił jakiekolwiek błędy, to odpowiedzialność za lądowanie spadła tylko na polskiego pilota.

Zapis jednoznacznie wyklucza awarię samolotu, zamach – tak poszukiwany spisek. Nie wyklucza, że polski pilot został postawiony przed zadaniem nie do wykonania.

Azrael